# Teknoloji Sözlüğü

> GPON, RADIUS, LoRaWAN, PAdES gibi sık geçen terimlerin kısa açıklamaları.

- [RADIUS](https://internetten.com.tr/sozluk/radius.md): RADIUS bir istemci–sunucu protokolüdür. Ağa bağlanan kullanıcıların kimlik doğrulama, yetkilendirme ve kullanım kaydını (AAA) merkezden yönetir.
- [BNG / vBNG](https://internetten.com.tr/sozluk/bng.md): BNG, İSS'nin geniş bant ağ geçididir. Abone oturumlarını sonlandırır, IP adresi atar, hız, kota ve politika kurallarını uygular.
- [CGNAT](https://internetten.com.tr/sozluk/cgnat.md): CGNAT, operatör ölçeğinde adres dönüştürmedir. Çok sayıda abone tek bir genel IPv4 adresini port aralıklarına bölünerek paylaşır.
- [PPPoE](https://internetten.com.tr/sozluk/pppoe.md): PPPoE bir geniş bant erişim protokolüdür. PPP oturumlarını Ethernet üzerinden taşır, abone kullanıcı adı ve şifreyle doğrulanır.
- [TR-069 (CWMP)](https://internetten.com.tr/sozluk/tr-069.md): TR-069 bir uzaktan yönetim protokolüdür. İSS, abonedeki modem, ONT ve yönlendiricileri merkezi bir sunucudan yapılandırır ve izler.
- [MikroTik RouterOS](https://internetten.com.tr/sozluk/routeros.md): RouterOS, MikroTik'in ağ işletim sistemidir. MikroTik donanımında ve sanal makinelerde yönlendirme, güvenlik duvarı, VPN, hotspot ve kablosuz işlevleri sunar.
- [WireGuard](https://internetten.com.tr/sozluk/wireguard.md): WireGuard, UDP üzerinde çalışan açık kaynaklı bir VPN protokolüdür. Tünelleri modern kriptografi ve çok küçük bir kod tabanıyla kurar.
- [VLAN](https://internetten.com.tr/sozluk/vlan.md): VLAN, sanal yerel ağdır. Tek bir fiziksel anahtar altyapısı IEEE 802.1Q etiketleriyle birbirinden yalıtılmış mantıksal ağlara bölünür.
- [BGP](https://internetten.com.tr/sozluk/bgp.md): BGP, internetin omurga yönlendirme protokolüdür. Otonom sistemler (AS) arasında IP öneklerine hangi yoldan ulaşılacağı bilgisini paylaşır.
- [GPON](https://internetten.com.tr/sozluk/gpon.md): GPON, ITU-T G.984 fiber erişim teknolojisidir. Tek fiber pasif optik bölücülerle çok sayıda aboneye paylaştırılır, indirme kapasitesi 2,5 Gbit/s'tir.
- [XGS-PON](https://internetten.com.tr/sozluk/xgs-pon.md): XGS-PON, ITU-T G.9807.1 PON standardıdır. İki yönde de yaklaşık 10 Gbit/s simetrik kapasite sunar ve GPON ile aynı fiber altyapısını paylaşabilir.
- [OLT](https://internetten.com.tr/sozluk/olt.md): OLT, PON ağının santral tarafındaki aktif cihazıdır. Bağlı ONU'ları yönetir ve abone trafiğini operatörün omurga ağına aktarır.
- [ONU / ONT](https://internetten.com.tr/sozluk/onu-ont.md): ONU/ONT, PON ağında abone tarafındaki uç cihazdır. Fiberdeki optik sinyali Ethernet, Wi-Fi veya telefon hizmetine çevirir.
- [PLC Splitter (Optik Bölücü)](https://internetten.com.tr/sozluk/plc-splitter.md): PLC splitter, elektrik gerektirmeyen pasif bir fiber bileşenidir. Optik sinyali silika çip üzerindeki dalga kılavuzlarıyla çok sayıda çıkışa eşit böler.
- [Optik Güç Bütçesi](https://internetten.com.tr/sozluk/optik-guc-butcesi.md): Optik güç bütçesi bir fiber hat hesabıdır. Vericiden çıkan ışığın alıcıya yeterli seviyede ulaşması için hatta izin verilen toplam kaybı gösterir.
- [SFP Modülü](https://internetten.com.tr/sozluk/sfp-modulu.md): SFP modülü, sıcak takılabilir küçük bir alıcı-vericidir. Anahtar, yönlendirici ve OLT portlarına takılır, fiber veya bakır bağlantı sağlar.
- [Ek Kutusu (Fiber Ek Manşonu)](https://internetten.com.tr/sozluk/ek-kutusu.md): Ek kutusu, sızdırmaz bir saha muhafazasıdır. Fiber kabloların füzyon eklerini ve bölücüleri nem, toz ve mekanik strese karşı korur.
- [PTP (Noktadan Noktaya Kablosuz Bağlantı)](https://internetten.com.tr/sozluk/ptp.md): PTP, noktadan noktaya bir radyo linkidir. İki sabit nokta arasında yönlü antenlerle kurulur ve binalar ya da sahalar arasında veri taşır.
- [PTMP (Noktadan Çok Noktaya Kablosuz Erişim)](https://internetten.com.tr/sozluk/ptmp.md): PTMP, noktadan çok noktaya kablosuz erişim yapısıdır. Merkezdeki baz istasyonu sektör veya omni antenle çok sayıda abone cihazına hizmet verir.
- [Fresnel Bölgesi](https://internetten.com.tr/sozluk/fresnel-bolgesi.md): Fresnel bölgesi, iki anten arasındaki düz hattı çevreleyen elipsoit biçimli alandır. Radyo linkinin sağlıklı çalışması için engelsiz kalmalıdır.
- [Görüş Hattı (LOS)](https://internetten.com.tr/sozluk/gorus-hatti-los.md): Görüş hattı (LOS), iki anten arasında doğrudan ve engelsiz bir yol olmasıdır. Yüksek frekanslı kablosuz linklerin temel koşuludur.
- [RSSI](https://internetten.com.tr/sozluk/rssi.md): RSSI bir ölçüm değeridir. Kablosuz alıcının aldığı radyo sinyalinin gücünü gösterir ve genellikle dBm cinsinden ifade edilir.
- [Captive Portal (Hotspot Karşılama Sayfası)](https://internetten.com.tr/sozluk/captive-portal.md): Captive portal, misafir Wi-Fi ağlarındaki karşılama sayfası mekanizmasıdır. Kullanıcı internete çıkmadan önce giriş veya onay için bu sayfaya yönlenir.
- [Wi-Fi 6 / Wi-Fi 7](https://internetten.com.tr/sozluk/wifi-6-wifi-7.md): Wi-Fi 6 (IEEE 802.11ax) ve Wi-Fi 7 (IEEE 802.11be) güncel kablosuz ağ standartlarıdır. Yoğun ortamlarda hız ve kapasiteyi artırır, gecikmeyi düşürür.
- [Syslog](https://internetten.com.tr/sozluk/syslog.md): Syslog bir kayıt iletim protokolüdür. Ağ cihazları, sunucular ve uygulamalar olay kayıtlarını standart biçimde merkezi bir log sunucusuna gönderir.
- [Zaman Damgası (RFC 3161)](https://internetten.com.tr/sozluk/zaman-damgasi.md): Zaman damgası, güvenilir bir otoritenin imzaladığı bir kayıttır. Elektronik verinin belirli bir anda var olduğunu ve sonradan değişmediğini kanıtlar.
- [SIEM](https://internetten.com.tr/sozluk/siem.md): SIEM, güvenlik bilgi ve olay yönetimi sistemidir. Farklı kaynaklardan gelen kayıtları toplar, ilişkilendirir ve tehditleri gerçek zamanlı tespit eder.
- [5651 Sayılı Kanun](https://internetten.com.tr/sozluk/5651-sayili-kanun.md): 5651 sayılı kanun, internet yayınlarını düzenleyen Türk kanunudur. İçerik, yer, erişim ve toplu kullanım sağlayıcılarının yükümlülüklerini belirler.
- [KVKK (6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu)](https://internetten.com.tr/sozluk/kvkk.md): KVKK, Türkiye'nin 6698 sayılı kişisel veri koruma kanunudur. Veri işlemeyi düzenler, veri sorumlusunun yükümlülüklerini ve veri sahibinin haklarını belirler.
- [Nitelikli Elektronik Sertifika (NES) ve 5070 Sayılı Kanun](https://internetten.com.tr/sozluk/nitelikli-elektronik-sertifika.md): NES, nitelikli elektronik sertifikadır. 5070 sayılı kanuna göre elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğuran güvenli elektronik imza bununla oluşturulur.
- [PAdES](https://internetten.com.tr/sozluk/pades.md): PAdES bir ETSI standardıdır. Gelişmiş elektronik imzanın PDF belgesinin içine nasıl gömüleceğini ve uzun süre nasıl doğrulanabilir kalacağını tanımlar.
- [BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu)](https://internetten.com.tr/sozluk/btk.md): BTK, Türkiye'nin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'dur. Elektronik haberleşme, internet ve elektronik imza alanlarını düzenler ve denetler.
- [LoRaWAN](https://internetten.com.tr/sozluk/lorawan.md): LoRaWAN bir LPWAN ağ protokolüdür. Pille çalışan sensörler kilometrelerce uzaktaki ağ geçitlerine çok düşük enerjiyle veri gönderir.
- [NB-IoT](https://internetten.com.tr/sozluk/nb-iot.md): NB-IoT, 3GPP tabanlı bir hücresel IoT teknolojisidir. Mobil operatörlerin lisanslı frekanslarında çalışır, geniş kapsama ve uzun pil ömrü sunar.
- [Modbus (RTU / TCP)](https://internetten.com.tr/sozluk/modbus.md): Modbus basit ve yaygın bir endüstriyel haberleşme protokolüdür. PLC, enerji analizörü, sensör ve sürücü gibi cihazlardan veri okumak ve yazmak için kullanılır.
- [MQTT](https://internetten.com.tr/sozluk/mqtt.md): MQTT, IoT için hafif ve güvenilir bir mesajlaşma protokolüdür. Cihazlar merkezi bir broker üzerinden konu bazlı yayınla-abone ol modeliyle haberleşir.
- [Çok Kanallı İletişim (Omnichannel)](https://internetten.com.tr/sozluk/cok-kanalli-iletisim.md): Çok kanallı iletişim bir yaklaşımdır: WhatsApp, web sohbeti, sosyal medya, SMS ve e-posta ortak gelen kutusunda ve tek müşteri profilinde toplanır.
- [Karekod (QR Kod)](https://internetten.com.tr/sozluk/karekod.md): Karekod (QR kod), ISO/IEC 18004 iki boyutlu barkodudur. Veriyi kare modüllerden oluşan bir matriste saklar ve telefon kamerasıyla hızla okunur.

---
Canonical: https://internetten.com.tr/sozluk