Nitelikli Elektronik Sertifika (NES) ve 5070 Sayılı Kanun

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu 2004'te yürürlüğe girdi ve elektronik imzanın hukuki ve teknik çerçevesini belirledi. Kanuna göre güvenli elektronik imza şu özellikleri taşır. Münhasıran imza sahibine bağlıdır. Yalnızca imza sahibinin tasarrufundaki güvenli elektronik imza oluşturma aracıyla oluşturulur. Nitelikli elektronik sertifikaya dayanarak imza sahibinin kimliğini tespit eder. İmzalanmış veride sonradan değişiklik yapılıp yapılmadığını anlamayı mümkün kılar. Güvenli elektronik imza, elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğurur.

Kanunda önemli bir istisna vardır. Kanunların resmî şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu hukuki işlemler (ör. tapuda yapılması gereken taşınmaz satışı) ile teminat sözleşmeleri güvenli elektronik imzayla yapılamaz. Bunların dışındaki sözleşmeler, dilekçeler, kurum içi onaylar ve resmî başvuruların büyük bölümü NES ile imzalanabilir.

Nitelikli elektronik sertifika imza sahibinin kimlik bilgilerini (ad-soyad, T.C. kimlik numarası), açık anahtarını, geçerlilik süresini ve sertifika seri numarasını içerir. Sertifikaları BTK'nın yetkilendirdiği ve denetlediği elektronik sertifika hizmet sağlayıcıları (ESHS) verir. Önce başvuru sahibinin kimliği güvenilir biçimde tespit edilir. İmzaya ait özel anahtar güvenli bir araçta saklanır ve araç dışına çıkarılamaz. Bu araç akıllı kart, USB token, mobil imza için özel SIM kart ya da destekleniyorsa çipli T.C. kimlik kartı (TCKK) olabilir. NES gerçek kişilere aittir. Tüzel kişilerin e-fatura gibi süreçlerde kullandığı mali mühür ayrı bir sertifika türüdür.

NES e-Devlet işlemlerinde, UYAP'ta, kamu ihalelerinde, KEP (kayıtlı elektronik posta) ile İK ve sözleşme süreçlerinde yaygın olarak kullanılır. İmzalar kullanım alanına göre CAdES, XAdES veya PDF belgeler için PAdES formatında oluşturulur. Doğrulamada sertifikanın imza anında geçerli ve iptal edilmemiş olduğu kontrol edilir. Uzun süre geçerliliğini koruması gereken belgelere zaman damgası eklenmesi önerilir. Uygulamada sertifika süresi takip edilmelidir. PIN'in birkaç hatalı denemede bloke olabileceği de unutulmamalıdır.